Haber: Harika Ören
Modern sanat tarihinin en tartışmalı ve dönüştürücü eserlerinden biri olan Les Demoiselles d’Avignon (Pablo Picasso, 1907) etrafında şekillenen seri, Baykam’ın yıllara yayılan çok katmanlı bir araştırma ve üretim sürecinin kapsamlı sunumu niteliğini taşıyor. İlk gösterimi Mayıs 2025’te Art Engagement Consulting iş birliğiyle Galerie S/Beaubourg’da (Paris) gerçekleşen sergi, 26 Mart’tan itibaren Piramid Sanat’ta izleyicilerle buluşuyor.
Baykam’ın Les Demoiselles d’Avignon ile kurduğu ilişki, geçici bir referanstan ziyade çocukluk yıllarına uzanan derin ve süreklilik gösteren bir diyaloğa dayanıyor. Bu erken karşılaşma, sanatçının modernizm, beden, temsil, kültürel etkileşim ve Doğu-Batı gerilimi üzerine geliştirdiği düşünsel hattın temelini oluşturdu.
Les Demoiselles d’Avignon, kendi döneminin ve öncesinin hâkim estetik ve “güzel” anlayışına radikal bir karşı duruş olarak değerlendirilir. Afrika maskelerinin ilkel, rahatsız edici dili hem kavramsal hem çizgisel düzlemde merkeze alınır. Picasso’dan önce resimde idealize edilmiş kıvrımlarla temsil edilen kadın bedeni, bu yapıtla birlikte tüm yerleşik sınırların dışına taşar; estetik beklentilerden arındırılmış, rahatsız edici bir açıklıkla başrole yerleşir. Kadın, olması beklendiği gibi değil, sanatçının aktarmak istediği kavram üzerinden odağa alınır ve bu tavır modern sanatın en güçlü kırılma anlarından birini yaratır.
Picasso’nun bu görsel devrimi yalnızca Afrika maskeleriyle değil; Gauguin, El Greco ve Cézanne gibi ustalarla kurduğu çok katmanlı etkileşimle şekillenmiştir. Baykam ise bu tarihsel okumaya yeni ve spekülatif bir açılım getirerek, Picasso’nun 15. yüzyıl Türkistan sanatçısı Mehmet Siyah Kalem’in eserlerini de görmüş ve içselleştirmiş olması hâlinde Les Demoiselles d’Avignon’un nasıl bir görsel dile evrilebileceğine dair alternatif senaryolar kurgular. Sergide yer alan eserler, bu olasılıkları plastik ve düşünsel düzlemde görünür kılar.
Kadın bedeni, bugün hâlâ sosyal bilimlerin ve sanat kuramının temel araştırma alanlarından biridir. Popüler kültürden akademik tartışmalara uzanan geniş bir yelpazede sürekli yeniden ele alınan bu tema, Baykam’ın sergisinde tarihsel bir mesele olmanın ötesinde, güncelliğini ve düşünsel ağırlığını koruyan canlı bir tartışma alanı olarak karşımıza çıkar.
Baykam on Picasso: “Les Demoiselles Revisited”, 5 Eylül 2026’ya kadar Piramid Sanat’ta izlenebilir.
Piramid Sanat
Adres: Feridiye Caddesi No: 25 Taksim
