Harika Ören Yazdı
Ölüm yaşamda iz bırakanlara farklı geliyor. Bedenlerini alıp gidiyorlar ama yaptıkları anlamlı işler yüzyıllarca anılardan hafızalara aktarılarak sürüp gidiyor. İşte o ölümsüz insanlardan biri de ülkemizin Sanat Güneşi Zeki Müren’dir.
Besteci, söz yazarı, şair, oyuncu; 1950’lerden 1980’li yıllara uzanan zaman diliminde, hayatını milyonların gözü önünde, objektiflerin karşısında geçirmiş sıra dışı bir yıldız; Klasik Türk Sanat Müziği’nin Sanat Güneşi, 1996 yılının 24 Eylül günü TRT Stüdyolarında programı esnasında geçirdiği kalp krizi sonucu hazin bir şekilde yaşama veda eder.
Olgunluk imtihanlarını pekiyi dereceyle verdiği İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi -Mimar Sinan Üniversitesi Yüksek Süsleme Bölümü Sabih Gözen atölyesinden mezundur. Öğrencilik yıllarından başlayarak pek çok kez Desen Çalışmalarını sergiler.
Sahne hayatı bambaşka bir olaydır. Muhteşem ses ve yorumunun yanı sıra estetik bakışı burada devreye girer. Kostümlerini çizer. Kumaşlarını, işlenecek desenleri, malzemeleri belirler. Renk ve aksesuar seçimini yapar. Şahane ve sıra dışı kostümlere imza atarak sahnede kıyafet devrimi yaratır. Dudak ısırtan kostümleriyle 1950 Türkiye’sinde alışılmış kalıpları zorlayarak göz kamaştıran sahnesiyle farklıdır.
İlk plak şarkısı güftesi Şükrü Tunar ‘a ait olan “Bir Muhabbet Kuşu”dur. 600’ü aşkın plak, kaset doldurur. 26 Mayıs 1955’de ilk sahne konserini verir. “Manolyam” şarkısıyla Türkiye’de ilk kez ALTIN PLAK alan sanatçıdır.
İlk bestesini on yedi yaşında “Zehretme Hayatı Bana Cânânım” diyerek yapar. Şimdi Uzaklardasın, Manolyam, Bir Demet Yasemen, Elbet Bir Gün Buluşacağız, Gözlerinin İçine başka Hayal Girmesin, en sevilen şarkılarıdır. 300 kadar şarkıyı besteler.
1991 yılında Devlet Sanatçısı unvanını alan Müren, beyazperde 1954’te Beklenen Şarkı, Bahçevan filmleriyle yer alır. Şarkılarının çoğunu kendisinin bestelediği 17 filmde daha başrol oynayarak sinema oyunculuğunda da başarısını gösterir.
Ve tiyatro; 1965 yılında ‘’Çay ve Sempati’’ isimli tiyatro oyununda başroldedir.
Şair Zeki Müren, 1965 yılında 100’e yakın şiiri ‘’Kazancı Yokuşu, Kendimi arıyorum, Pembe Yağmurlar, Bursa Sokağı, Alınyazım ‘’şiirlerinin bulunduğu ‘’Bıldırcın Yağmuru’’ isimli şiir kitabını çıkarır.
Sohbetlerinin arasında söylediği ‘’Mor’a bayılırım’’ sözü, 19 Kasım 2014’de Kadıköy CKM Sanat Galerisi’nde Kadıköy Belediyesi ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık işbirliğiyle hazırlanan ‘’Mora Bayılırdım’’ Zeki Müren Desenleri Sergisi olarak sanatseverlerle buluşur.
Türk Müziğinin efsane yıldızı Zeki Müren’in sıra dışı yaşamının sırrı, O’nun çoğu dinleyicisi ve hayranı tarafından gözden kaçırılan yüksek tahsil yapmış oluşundadır. Güfteleriyle, besteleriyle, tasarımlarıyla-kostüm ve sahne- desenleriyle, sesiyle yaşantımıza dokunan ölümsüz sanatçının, kostümlerinin isimleri; “Kırıldım Bıldırcınlara”, “Örümceğin Vefası”, “İhanetin Şimşek Şimşek”, “Nereye Kaçtın Sen?”, “Kezbanın Çilesi”, “Mora Bayılırdım Seni Tanımadan” ve bunun gibi gerçekten son derece orijinal, dikkat çekicidir.
Pek bilinmez ama şarkılarının, şiirlerinin çoğunu 8 yıl büyük aşk yaşadığı kişi için yazar. Bir röportajında ‘’Yalnız O’nu düşünüyordum. Düşününüz, karşınızda 10 bin kişi var ve siz sadece bir kişi için okuyorsunuz.’’der. “Hayat Bazen tatlıdır, Sevenler Kanatlıdır” şarkısını pilot sevgiliye ithafen yazılmış olduğunu anlatır.
Kurallı, ağdalı Türkçesiyle, kelimelerini özenle seçtiği konuşmasıyla; 1969 yılında Aspendos’da verdiği konserinden sonrası halk tarafından ‘’Zeki Paşa’’ olarak anılmaya başlanır.
Zeki Paşa vasiyetiyle tüm mal varlığını Türk Eğitim Vakfı ve Mehmetçik Vakfına bırakır. 2002’de Bursa’da açılan ‘’Zeki Müren Güzel Sanatlar Anadolu Lisesi’’nde adı yaşayan, Burs Fonu’ndan yıllar içinde beş bine yakın öğrencinin yararlandığını hatırlatmak isterim.
8 Haziran 2000’de Bodrum‘da yaşadığı evi Kültür Bakanlığınca restore edilerek müze haline getirilir. Bodrum’a gittiğinizde yolunuzu düşürün. Ön bahçesinde Heykeltıraş Tankut Öktem tarafından yapılan bronz heykeli ve 1976 model Buick Regal otomobili sizi karşılayacaktır.
İkinci katta, hayranlarından gelen mektuplar, Müren’in tasarlayıp sahnede kullandığı kostümlerin bir kısmı, aksesuarları, ayakkabıları, sanatçının makyaj malzemeleri, radyoları, gramofonu ve aldığı ödülleri görün. Tablolarını seyredin. Şarkılarını dinlerken yaşamına kısa bir dokunuş yapmayı deneyin, derim.
Zeki Paşamızı, Sanat Güneşimizi sevgi ve saygıyla anıyorum. Nur içinde yatsın.
25 Eylül 2025
